تکامل احساسی-عاطفی

کودک در اوایل دو سالگی بسیار خودمحور است و نه خودخواه و مرکز عالم را خود می داند. به عبارت دیگر جهان را فقط از دید خود می بیند. مثلا اگر او گرسنه باشد، در ذهن خود فکر می کند که دیگران نیز گرسنه هستند و یا اگر نصف شب بی خوابی به سرش بزند تعجب می کند که چرا دیگران خواب هستند و یا … به همین دلیل در بازی قایم باشم برای پنهان کردن خود چشم هایش را می بندد و فکر می کند چون او کسی را نمی بیند پس دیگران نیز او را نمی بینند.

بتدریج شروع به درک خودش به عنوان یک ماهیت مستقل و مجزا و نیز درک مفاهیم مالکیت و متعلقات شخصی می کند و مسئله خودمحوری کم رنگ تر می شود( ولی تا ۶-۷ سالگی درجاتی از آن ممکن است باقی بماند) ماهیت «من »کودک ، پدر و مادر را به چالش می کشاند تا قدرت و توان خود را بسنجد و اینجا است که پایه های اولیه اعتماد به نفس و عزت نفس ریخته می شود. در این مرحله کودک نمی داند چه می خواهد ولی میداند یک چیز را نمی خواهد و آن دستورات پدر و مادر است. یعنی غالبا هرآنچه که پدر و مادر بگویند و بخواهند ، برعکس انجام می دهد و یا مخالفت می کند( از نه گفتن کم نمی آورد)

_ کودک قادر به انتخاب بین دو چیز نیست( یا سخت است یا هر دو را می خواهد)

_ در برابر تغییرات مقاومت می کند                                          _  از وابستگی مطلق کم کم خارج می شود

حالات احساسی و عاطفی صورت را تشخیص داده و درک می کند     _ اضطراب جدایی از والدین دارد

تکامل اجتماعی

مفهوم من، تو، مال من، مال تو را درک می کند و در صحبت ها از من یا تو بسیار استفاده می کند ولی هنوز ماهیت «ما» و «مردم»را درک نمی کند.

_ سعی به تقلید از دیگران به خصوص والدین و بچه های دیگر، دارد   _ از بازی کردن در کنار بچه های دیگر لذت می برد

تکامل زبانی و عقلی

_ جملات دو تا چهار کلمه ای را بیان می کند مثل من آب میخواهم   _ بیش از ۲۵۰ کلمه می داند

_ جهت های ساده را می فهمد مثل بالا ، پایین                            _ تصاویر ساده را می تواند شناسایی کن

_ نگاه کردن کتاب های تصویر دار را دوست دارد                          _ از خطرات ساده نظیر آتش دوری می کند

_ تمرکز و توجهش بر روی چیزهای مختلف کوتاه مدت است( زود حوصله اش سر می رود)

مراحل تکامل کودک سه ساله

تکامل فیزیکی حرکتی

_ به خوبی می دود و از وسایل بالا می رود                                  _ همانند بالغین از پله ها بالا و پایین می رود

_ برای مدت کوتاهی روی یک پا می ایستد                                 _ سه چرخه را میراند

_ به خوبی یه تنهایی غذا می خورد                                          _ کتاب را صفحه به صفحه ورق بزند

_ خودکار و قلم را بدرستی به دست می گیرد                              _ بدون افتادن دولا می شود

_ با چرخاندن درب ظرف را باز و بسته می کند                            _ می تواند تا ده مکعب را روی هم بگذارد

_ کفش و جوراب و لباس هایش را می تواند تا حدودی خودش بپوشد و درآورد.

تکامل احساسی عاطفی

_ احساس مهر و محبت خود را به راحتی ابراز می کند                   _ از موسیقی لذت می برد

_ می تواند حالات احساسی متفاوت و وسیعی از خود نشان دهد        _ ماجراجو و جسور می شود

_ اضطراب جدایی از پدر و مادر از بین می رود                             _ قدرت خیال پردازی بالایی دارد

_ گرایش به والد غیر همجنس در او پیدا می شود و تا حدی رفتار های حسادتانه نسبت به والد همجنس نشان می دهد( و معمولا تا پنج سالگی ادامه می یابد)

_ اگرچه انعطاف پذیر است اما در مقابل تغییرات بزرگ اعتراض و مخالفت می کند

تکامل اجتماعی

_ پیروی و تقلید از دیگران را دوست دارد                                   _ به دنبال تایید بزرگ تر هاست

_ تمایل به محک گذاشتن مقررات و محدودیت ها دارد                   _ گاهی دوست دارد مانند کودکان یکی دو ساله رفتار کند

_ بازی های دو نفره را به خوبی انجام می دهد. ولی بیشتر دوست دارد تنها بازی کند

_ نسبت به انجام وظایف و کارهای محوله اشتیاق نشان می دهد ( کمک کردن را دوست دارد)

_ ماهیت ما، دیگران، کلمات جمع و مالکیت فردی را درک می کند

تکامل عقلانی و زبانی

_ قادر به دسته بندی اجسام بر اساس شکل و رنگ است                 _ قدرت انتخاب کردن دارد

_ جملات چهار تا پنج کلمه ای به کار می برد                              _ بین ۸۰۰ تا ۹۰۰ کلمه می داند

_ در صورت آموزش می تواند نام، سن و جنس خود را بگوید            _ می تواند مقصود خود را با صحبت انتقال دهد

_ قادر به خواندن اشعار ساده کودکانه است                                 _ بیش از چند دقیقه نمی تواند صبر کند

_ تقریبا تمامی اجزا اصلی و تصاویر و نقاشی ها را درک می کند ( داخل، خارج، بالا، زیر)

_ درخواست های دو تا سه قسمتی را انجام می دهد( برو آن لیوان را بیار)

_ معمولا از شنیدن داستانی به دفعات و تا زمانی که آن را حفظ کند لذت می برد

_ کنجکاوی زیادی برای درک پیرامون خود دارد( دائما در حال سوال کردن است)

_ قدرت خیال پردازی و تجسم سازی دارد و ممکن است دوست خیالی داشته باشد

(پرورش،تربیت و مراقبت از کودکان و نوجوانان، ۲تا۵ سالگی، دکتر ماهیار آذر، دکتر گلایل اردلان، دکتر سید اصغر ساداتیان، انتشارات ما و شما)

کودکان دو ساله در کنار هم بازی می‌کنند و ممکن است نیمی از وقت خود را به نگاه کردن به یکدیگر بگذرانند و یا وسایل و اسباب یکدیگر را بگیرند آن‌ها علاقه و توان مشارکت و بازی گروهی و با هم بازی کردن را ندارند.

(مهارتهای زندگی برای کودکان، تألیف: دکتر سید اصغر ساداتیان، انتشارات ما و شما)